Het Rijk en regionale overheden gaan samen onderzoeken hoe de acht km lange
Brouwersdam tussen Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland gedeeltelijk kan
worden geopend om de waterkwaliteit van het Grevelingenmeer te herstellen. De
opening in de dam kan worden gebruikt voor het opwekken van duurzame energie.
De Brouwersdam is in 1971 voltooid. Het is de laatste volledig gesloten dam die
in het kader van de Deltawerken is aangelegd. Door de afsluiting van de zeearm
de Grevelingen verdween de doorstroming vrijwel volledig uit het water, waardoor
de natuurlijke processen ernstig zijn verstoord.
Staatssecretaris Huizinga en het bestuur van het Natuur- en recreatieschap de
Grevelingen zijn het eens geworden over een verkenning naar de beste wijze
waarop de eb- en vloedwerking in het Grevelingenmeer kan terugkeren.
In hoofdlijnen gaat het om het maken van een doorlaatopening van ongeveer 200
meter in de dam. Tegelijk kan daarin een energiecentrale worden gebouwd die
gebruik maakt van het in- en uitstromende Noordzeewater. Het verschil tussen
de hoogste en de laagste waterstand (het getijslag) wordt waarschijnlijk 50 à
70 cm. Bij zwaar weer kan de doorlaatopening worden afgesloten.
Pakket
Het plan maakt deel uit van een breder pakket maatregelen voor een duurzame
regionale economie. Door het herstel van de eb- en vloedbeweging ontstaat 1400
ha nieuwe natte natuur in het Grevelingenmeer. De waterkwaliteit zal aanzienlijk
verbeteren want dankzij de doorstroming zal het water meer zuurstof bevatten.
In het zuidelijke deel van de Brouwersdam kan een sluis worden gebouwd waardoor
de recreatievaart rechtstreeks vanaf de Noordzee op het meer kan komen. (De
enige toegang tot het Grevelingenmeer is nu de dertig km oostwaarts gelegen
sluis bij Bruinisse.) De tien jachthavens aan de oevers van de Grevelingen
krijgen zo een korte verbinding met de Noordzee. Naast de sluis is een nieuwe
jachthaven mogelijk. Door deze aanpassingen wordt de Brouwersdam het centrum
van het grote natuur- en recreatiegebied dat bestaat uit de Grevelingen en de
ondiepe wateren van de Voordelta.
Centrale
De energiecentrale zal duurzame elektriciteit leveren aan 50.000 huishoudens.
Zij vergroot ook de technische kennis van Nederland op dit gebied omdat het om
een nieuw ontwerp gaat dat energie kan opwekken op plaatsen met slechts gering verval van water.
Bij extreem hoog water op de Rijn en de Maas kan dat water met behulp van de
turbines van de getijdecentrale naar de Noordzee worden afgevoerd.
Alliantie
Het plan voor de reconstructie van de Brouwersdam is gemaakt door het
Grevelingenschap en Rijkswaterstaat Om de regionale betrokkenheid te
organiseren heeft het schap het initiatief genomen tot de Alliantie
Grevelingen, die verder bestaat uit de provincies Zeeland en Zuid-Holland en
de gemeenten Schouwen-Duiveland, Goedereede, Middelharnis, Dirksland en
Oostflakkee. Daarnaast behoren ertoe Staatsbosbeheer, het Zeeuwse energiebedrijf
Delta NV en de recreatieonderneming Duurzame Jachthaven van de Toekomst BV.
Investeringen
De reconstructie van de Brouwersdam zal investeringen vragen van zo’n 500
miljoen euro. Deze moeten door verschillende overheden en ondernemingen worden
opgebracht. Een eerste verkenning van Rijkswaterstaat heeft in januari al
aangetoond dat de aanpassingen mogelijk zijn. Staatssecretaris Huizinga en de
Alliantie zijn het nu eens over een gezamenlijke verkenning in het kader van
het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT). In die
verkenning, die eind 2011 af moet zijn, komen alle recreatieve, economische
en milieubelangen op nationale, regionale en lokale schaal aan de orde. Een
dergelijke verkenning heeft Huizinga ook toegepast voor de renovatie van de
Afsluitdijk. De kosten van de verkenning worden gedeeld door het Grevelingenschap
(€ 0,9 miljoen) en het Rijk (€ 0,6 miljoen).
Bron: Natuur- en Recreatieschap de Grevelingen
